Các loại cây đinh lăng có tác dụng gì? Cách dùng để trị bệnh

0

Cây đinh lăng khá quen thuộc với người dân Việt Nam. Không chỉ là một loại cây cảnh phù hợp với không gian văn phòng, nhà ở mà nó còn có tác dụng chữa trị bệnh hiệu quả. Cùng chúng tôi tìm hiểu về đặc điểm, các loại cây đinh lăng, công dụng và cách sử dụng nó trong bài viết sau nhé!

Đặc điểm của cây đinh lăng 

Đinh lăng có tên gọi trong tiếng anh là Polyscias fruticosa. Cây gỏi cá, nam dương lâm cũng là 2 cái tên khác của loài cây này. Cây đinh lăng được sử dụng làm nguyên liệu chữa trị bệnh khá phổ biến trong Đông y. Đồng thời nó cũng là loại cây cảnh đẹp và rất tốt cho tinh thần người sử dụng trong trang trí nhà ở, văn phòng (https://vi.wikipedia.org/wiki/Đinh_lăng).

Đặc điểm chung của cây đinh lăng:

  • Cây dáng nhỏ có thân hình tròn, thường cao 0,8 – 1,5m, vỏ cây sần sùi hoặc nhẵn tùy từng loại nhưng không có gai. 
  • Lá đinh lăng xẻ lông chim, kép 3 lá, có cuống gầy dài 3 – 10mm, phiến lá chét có răng cưa không đều và lá có mùi thơm.
  • Hoa mọc thành cụm hình chùy ngắn 7 – 18mm với nhiều tán, có nhiều hoa nhỏ.
  • Quả đinh lăng dẹt dài 3 – 4mm, dày 1mm có vòi tồn tại.
  • Cây đinh lăng cùng họ với nhân sâm (củ sâm) vì rễ của chúng khá giống nhau và đều có tác dụng bồi bổ sức khỏe.
Đặc điểm của cây đinh lăng 
Đặc điểm của cây đinh lăng

Cây đinh lăng có mấy loại?

Không phải cây đinh lăng nào cũng mang giá trị thẩm mỹ, chính vì thế đinh lăng có rất nhiều loại khác nhau. Sau đây sẽ là câu trả lời cho câu hỏi “Đinh lăng có mấy loại?

Cây đinh lăng lá tròn

Đinh lăng lá tròn thường chỉ có 3 lá chét trên một cuống dài. Đặc điểm của lá chét là hình tròn, đầu tù. Loại này lá to, hiếm gặp, không phổ biến, thường được dùng làm cây cảnh hơn là chữa trị bệnh.

Đinh lăng lá tròn có thể ăn được, chẳng hạn các lá non nấu các món hầm. Đặc biệt, sử dụng nhiều trong điều trị bệnh như: bí tiểu, trị tắc sữa, chống loét, chữa vết thương,…

Cây đinh lăng lá nhuyễn

Đinh lăng lá nhuyễn có lá hơi dài một chút, lá màu xanh, viền trắng, thường được sử dụng để làm cảnh nên cây không ra hoa và kết quả. Là loại thân gỗ và có thể cao khoảng 17cm nên phù hợp với để bàn, phòng họp, phòng khách, chống loét, chữa vết thương,… Ngoài ra, nó còn giúp người “thưởng thức” nó có cảm giác thư giãn, thoải mái.

Cây đinh lăng gai

Đinh lăng gai là loại cây nhỏ nhiều gai và thân mảnh, có tác dụng chữa đau nhức xương khớp khi thời tiết thay đổi, chữa đau họng, mụn nhọt sưng đau chữa vỡ mủ và chữa tiểu tiện sẻn đỏ do nóng.

Cây đinh lăng lá nhỏ

Đinh lăng lá nhỏ là loài đang sử dụng nhiều nhất với 2 loại chính là:

  • Đinh lăng nếp: lá nhỏ, xoăn, thân nhẵn, củ to, rễ nhiều và mềm, vỏ dày, cho năng suất cao và chất lượng  tốt. Vì thế, người dân thường chọn loại này để trồng khi chọn cây đinh lăng giống.
  • Đinh lăng tẻ: có thân vỏ xù xì với lá xẻ thùy to màu xanh nhạt, củ nhỏ, rễ ít và cứng, vỏ bì mỏng, năng suất thấp. Người ta thường ít khi chọn loại đinh lăng tẻ vì nó không mang nhiều giá trị kinh tế.
Cây đinh lăng có mấy loại?
Đinh lăng lá nhỏ

Loại cây này có thể tận dụng cả lá, rễ, thân để chữa bệnh. Rễ làm thuốc bổ, lợi tiểu, chữa trị cho cơ thể bị suy nhược, gầy yếu. Lá cây chữa cảm sốt, mụn nhọt, sưng tấy. Rễ và cành chữa bệnh tê thấp, đau lưng.

Cây đinh lăng lá to

Đinh lăng lá to có tên khoa học là Polyscias filicifolia, ngoài ra còn được gọi với cái tên là đinh lăng lá lớn, đinh lăng ráng. Loại đinh lăng này khá hiểm, lá thì giống đinh lăng lá nhỏ nhưng dày và to hơn nhiều. Đinh lăng lá to cũng được sử dụng làm thuốc nhưng khả năng trị bệnh củađinh lăng lá nhỏ vượt trội hơn bởi các dược chất cao hơn hẳn so với đinh lăng lá to (đặc biệt là dược chất Saponin).

Cây đinh lăng lai

Cây đinh lăng lai được gọi với cái tên phổ biến hơn là đinh lăng cao sản. Đặc điểm cây lớn, nhìn thoáng qua giống lá chè hay lá cây lát hoa, là loại cây lâu năm, ưu sáng và chịu hạn tương đối tốt nhưng không chịu được ngập úng. 

So với cây đinh lăng nếp thì cây đinh lăng lai có phần ưu việt hơn về tốc độ sinh trưởng và phát triển. Trong cùng một điều kiện chăm sóc, sau 1 năm thì đinh lăng lai có thể đạt trọng lượng tối đa là 2,5kg cả cành, rễ, còn các loại đinh lăng khác chỉ tối đa là 0,5 – 0,8kg.

Cây đinh lăng rừng

Cây đinh lăng rừng được nhiều người giao bán ở ngoài đường, thực chất chỉ là một loài cây có tên Bổ béo trắng hay Bổ béo, mọc hoang ở nhiều tỉnh của Việt Nam, dùng làm thuốc bổ. 2 loại cây này không giống nhau, mà người bán chỉ giao bán như vậy để tăng giá trị của cây, chứ không có cây đinh lăng rừng riêng biệt một loại.

Cây đinh lăng có tác dụng gì?

Cây đinh lăng trong Đông y được đánh giá rất cao bởi mỗi bộ phận của cây đều có những tác dụng chữa bệnh khác nhau. Cùng tìm hiểu chi tiết xem từng bộ phận của đinh lăng có tác dụng như thế nàocây đinh lăng chữa những bệnh gì?

Lá cây đinh lăng có tác dụng gì?

Lá của cây là bộ phận chính để chữa bệnh và có thể chữa được bách bệnh dù là lá khô hay lá tươi. Một số tác dụng từ lá cây đinh lăng như: làm đẹp da, bồi bổ sức khỏe, chữa đau xương khớp,…

Làm đẹp da 

  • Trị mụn: Dùng lá đinh lăng rửa sạch để ráo nước, giã cho nhuyễn, cho vài hạt muối, dùng bã đắp lên chỗ mụn để tầm 10 – 15 phút thấy khô thì rửa sạch bằng nước. Mỗi ngày làm 1 lần vào buổi tối, sau 2 tuần sẽ cải thiện làn da mụn.
  • Làm trắng da bằng cách lấy nước lá đinh lăng tắm. Nấu nước lá đun sôi để ấm rồi ngâm mình 15 – 20 phút. Các dược chất sẽ làm giảm sắc tố gây nám và tái tạo collagen giúp trắng da.
Cây đinh lăng có tác dụng gì?
Cây đinh lăng làm đẹp da

Bồi bổ sức khỏe

Nhiều người còn thắc mắc đinh lăng ăn có tác dụng gì? Một trong những tác dụng của nó là giúp bồi bổ sức khỏe cho sản phụ khi sử dụng phần lá nấu kèm với món canh như thịt, cá rồi lấy nước uống sẽ rất bổ.

Cách thực hiện: Dùng khoảng 200g lá đinh lăng rửa sạch, khi canh thịt nấu sôi cho đinh lăng đun vừa chín tới, ăn nóng, giúp cơ thể sảng khoái, đẩy các độc tố ra ngoài.

Chữa sưng đau cơ khớp, vết thương

Theo kinh nghiệm dân gian, ông bà ta thường lấy một chút lá đinh lăng bánh tẻ để kiềm máu và giúp vết thương bị rách nhanh lành.

Cách thực hiện: Lấy 40g lá tươi giã nhuyễn, đắp lên vết thương hay chỗ sưng đau.

Ngăn ngừa dị ứng

Lá cây đinh lăng có tác dụng gì  không thể bỏ qua tác dụng ngừa dị ứng, nổi mẩn.

Cách thực hiện:

  • Sử dụng khoảng 150 – 200g lá đinh lăng tươi rồi nấu sôi khoảng 200ml nước.
  • Sau khi sôi vài phút, mở nắp đảo qua đảo lại vài lần.
  • 5 – 7 phút sau chắt ra, lấy nước đầu tiên để uống, sau đó lại thêm khoảng 200ml nước vào để nấu sôi lại nước thứ hai. 
Cây đinh lăng có tác dụng gì?
Bài thuốc nấu đinh lăng với các vị thuốc khác

Thân của cây đinh lăng có tác dụng gì?

Thân và cành của cây có tác dụng chữa trị các bệnh về xương khớp như tê thấp, đau lưng, đau dây thần kinh tọa,…

Để trị các bệnh về xương khớp thì chỉ cần lấy 20 – 30g thân cành đinh lăng (có thể kết hợp với cúc tần, xấu hổ và cam thảo dây) mang sắc với nước chia ra uống nhiều lần trong ngày thay nước lọc cũng được.

Rễ của cây đinh lăng có công dụng gì?

Nước sắc từ rễ đinh lăng có tác dụng làm tăng sức dẻo dai của cơ thể trên thí nghiệm cấp tính là tương tự nhân sâm. Theo như thực nghiệm trên người, viên bột đinh lăng làm tăng khả năng chịu đựng của bộ đội, vận động viên thể dục thể thao,.. 

Chữa liệt dương

Ngoài ra, rễ củ đinh lăng kết hợp với một số vị có thể chữa liệt dương.

Bài thuốc: Rễ đinh lăng kỷ tử, cám nếp, mỗi vị 12g; trâu cổ, cao ban long, mỗi vị 8g, sa nhân 6g. Sắc uống ngày 1 thang.

Trị tắc tia sữa, căng vú sữa

Bài thuốc 1: 

  • Rễ đinh lăng khoảng 300 – 400g
  • Sử dụng 500ml nước để đun sôi cho đến khi còn một nửa nước.
  • Uống khi nước còn ấm sau khi sắc.
  • Uống liền 2 – 3 ngày để chữa bệnh nhức vú, sau đó sữa có thể chảy bình thường.

Bài thuốc 2:

  • Rễ đinh lăng 40g, gừng tươi 3 lát đun sôi với 500ml nước đến khi còn một nửa.
  • Chia ra uống 2 lần trong ngày khi còn nóng.
Cây đinh lăng có tác dụng gì?
Uống nước đinh lăng sắc khá phổ biến

Cây đinh lăng và cách dùng trong chữa trị bệnh

Cũng như nhiều loại nguyên liệu trong tự nhiên để chữa bệnh khác thì đinh lăng cũng có nhiều cách sử dụng khác nhau như: nấu nước uống, nấu canh uống, đinh lăng sao vàng hạ thổ, đắp bôi trực tiếp, cao đinh lăng,… 

Sắc lấy nước uống là cách dùng phổ biến nhất. Tuy nhiên để tối giản các bước chuẩn bị thì người ta sử dụng cao đinh lăng nhiều hơn. Cùng tìm hiểu kỹ hơn về loại cao này ngay sau đây:

Cao đinh lăng

Cao đinh lăng là sản phẩm được bào chế từ cây đinh lăng mà vẫn giữ nguyên được những dược tính của nó thậm chí nhà thuốc khi nấu có thể làm tăng công dụng của nó trong điều trị. Cao đinh lăng có hoạt chất chính là Saponin triterpenic, có dạng bột mịn với các màu nâu, nâu sẫm, nâu sáng.

Cây đinh lăng và cách dùng trong chữa trị bệnh
Cao đinh lăng lỏng

Hiện nay đây là sản phẩm được nhiều người tin tưởng sử dụng nhiều nhất vì sự tiện dụng, dễ bảo quản và công dụng đặc trị (khi nhà thuốc nấu).

Bài viết trên chúng tôi đã giúp các bạn hiểu rõ về các loại cây đinh lăng cũng như công dụng của nó trong điều trị những bệnh gì. Chúc các bạn luôn khỏe mạnh và sử dụng loại nguyên liệu này đúng cách.

Xem thêm:

Nguồn: Zbone.com.vn

 

Để lại một trả lời

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố.