Tìm hiểu: Thoái hóa xương khớp là gì? Uống thuốc gì để chữa?

0

Thoái hóa khớp là căn bệnh phổ biến xảy ra ở người cao tuổi và đang có xu hướng ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết thoái hóa xương khớp là bệnh gì? Có nguy hiểm không? Nguyên nhân do đâu và uống thuốc gì, ăn gì để điều trị? 

Cùng các chuyên gia của Zbone tìm hiểu trong bài viết này để nắm rõ hơn kiến thức về thoái hóa xương khớp, đa khớp cũng như cách phòng ngừa bệnh nhé!

Thoái hóa xương khớp
Thoái hóa xương khớp là bệnh gì

Thoái hóa xương khớp là bệnh gì?

Thoái hóa khớp( hay thoái hóa xương khớp) tên tiếng Anh là Osteoarthritis hay Degenerative arthritis. Là tình trạng thoái hóa của sụn khớp và đĩa đệm, những thay đổi ở phần xương dưới sụn và màng hoạt dịch. Khớp bị thoái hóa thường thay đổi về hình thái, cơ sinh học của tế bào sụn.

Thoái hóa đa khớp là gì?

Người bệnh có thể bị thoái hóa khớp ở bất kỳ vị trí nào: khớp háng, gối, cổ chân, cổ tay, ngón chân, ngón tay… Hoặc bị cùng 1 lúc ở nhiều vị trí, người ta còn gọi là thoái hóa đa khớp. Bệnh nếu không chữa trị kịp thời sẽ gây nhiều biến chứng nguy hiểm.

1 số hình ảnh x quang của thoái hóa xương khớp

Hình ảnh thoái hóa khớp ở nhiều vị trí khác nhau
Ảnh x quang thoái hóa khớp
Thoái hóa khớp gối
Thoái hóa khớp vai
Thoái hóa khớp háng

Nguyên nhân bị thoái hóa khớp

Có rất nhiều nguyên nhân gây thoái hóa khớp, trong đó chủ yếu là do quá trình lão hóa (liên quan đến tuổi tác) và tình trạng chịu áp lực quá tải, kéo dài của sụn khớp. Cụ thể là:

– Tuổi tác: Theo quy luật tất yếu của tự nhiên thì con người sẽ phải già đi, các bộ phận trên cơ thể cũng dần suy giảm hoạt động, trong đó có hệ xương khớp. Tuổi càng cao thì tình trạng thoái hóa khớp diễn ra càng nhanh.

– Thói quen xấu, sinh hoạt sai tư thế: Dù ít người để ý nhưng 1 số thói quen: ngồi, nằm sai tư thế (xiêu, vẹo), quay, gập người, ngồi xổm, bắt chéo chân thường xuyên… cũng là nguyên nhân gây thoái hóa khớp. 

– Công việc: Những công việc đòi hỏi phải vận động nhiều, khiêng vác nặng, leo trèo cầu thang liên tục… hay việc phải đứng, ngồi nhiều 1 chỗ quá lâu (nhân viên văn phòng, lái xe…) đều ảnh hưởng đến xương khớp, gây tổn thương và làm quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn.

– Chấn thương: Do chơi thể thao, tai nạn gây tổn thương tại khớp. Nếu không được chăm sóc, điều trị dứt điểm sẽ làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.

– Mắc 1 số bệnh lý: loãng xương, đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp, lao khớp…

Ngoài ra, còn 1 số nguyên nhân như: chế độ dinh dưỡng không đủ chất, người béo phì, thừa cân, do di truyền, cơ địa già sớm…. cũng gây bệnh thoái hóa khớp.

Nguyên nhân bị thoái hóa khớp
Thoái hóa khớp có thể do nhiều nguyên nhân: tuổi tác, lao động, chế độ dinh dưỡng, béo phì…

Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa khớp mới nhất

Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa khớp chỉ dành cho thoái hóa khớp gối nguyên phát và thoái hóa khớp háng còn thoái hóa các khớp khác và cột sống thì dựa vào dấu hiệu lâm sàng, cận lâm sàng và loại trừ các nguyên nhân khác.

Dấu hiệu lâm sàng nhận biết thoái hóa khớp

Nhìn chung, bệnh thoái hóa xương khớp cũng sẽ có những dấu hiệu nhận biết liên quan đến cử động và cảm giác đau tại khớp:

– Đau nhức: Đôi khi còn có cảm giác cứng khớp. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội tùy vào mức độ thoái hóa. Đau hơn khi co, duỗi khớp, vận động, hoặc khi thay đổi thời tiết. 

– Hạn chế cử động: Thoái hóa khớp sẽ khiến cho các cử động như: đứng lên ngồi xuống, leo cầu thang, xoay người, vặn mình…. khó thực hiện. Ở giai đoạn nặng còn có thể khiến người bệnh bị mất thăng bằng, dễ ngã khi đi lại.

– Biến dạng khớp: Do đầu xương mọc thêm các gai xương, cột sống gù, vẹo, ngón tay trở nên gồ ghề hoặc cong nhẹ…

– 1 số dấu hiệu khác nhận biết bị thoái hóa khớp: Cứng khớp (nhất là vào buổi sáng sau khi ngủ dậy), có tiếng kêu lạo xạo khi cử động khớp, các cơ dần bị teo đi do ít vận động….

Dấu hiệu lâm sàng nhận biết thoái hóa khớp

Dấu hiệu cận lâm sàng

– Hình ảnh chụp X quang: Có thể thấy các khe khớp, đặc xương dưới sụn, gai xương.

– Chụp cộng hưởng từ: Giúp phát hiện tổn thương ở sụn khớp mà chụp X quang không nhìn thấy.

– Nội soi khớp: Phân tích tổng thể xương dưới sụn,  mức độ canxi hóa của sụn khớp.

– Siêu âm khớp: Phát hiện hẹp khe khớp, gai xương, tràn dịch khớp, mảnh xương sụn tự do trong ổ khớp…

Thoái hóa khớp có nguy hiểm không?

Giống như những bệnh lý khác liên quan đến xương khớp, thoái hóa khớp tuy không ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng nhưng sẽ gây trở ngại cho người bệnh khi sinh hoạt, làm việc hàng ngày, gây khó khăn khi cử động, đi lại, nghiêm trọng hơn thì mất khả năng thực hiện các sinh hoạt cá nhân, cần có người kề cạnh chăm sóc, phục vụ.

Ngoài ra, người bệnh sẽ gặp 1 số biến chứng như:

– Khớp bị biến dạng: Thoái hóa xương khớp lâu ngày sẽ dẫn đến biến dạng, sưng to, cong vẹo, mọc gai xương, lệch trục.

– Teo cơ, tê bì: Chân, tay tê bì, mất khả năng co duỗi, cầm nắm đồ vật không được chắc.

– Cơ thể suy nhược: Những cơn đau khớp “hành hạ”, nhất là khi về đêm khiến người bệnh mệt mỏi, mất ngủ. Từ đó, cơ thể bị suy nhược, kém ăn, không thể tập trung cho công việc, sinh hoạt hàng ngày.

– Bại liệt, tàn phế: Là những biến chứng cuối cùng của thoái hóa khớp, khi những tổn thương ở mức nghiêm trọng, không thể phục hồi lại bình thường.

Vì vậy, với câu hỏi thoái hóa khớp có nguy hiểm không thì câu trả lời là CÓ.

Thoái hóa khớp có nguy hiểm không
Thoái hóa khớp không chữa trị kịp thời có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm

Bệnh thoái hóa xương khớp có chữa được không?

Bệnh thoái hóa xương khớp gây ảnh hưởng và có những biến chứng nguy hiểm như vậy khiến người bệnh lo lắng: Thoái hóa xương khớp có chữa được không?

Lương y Đỗ Minh Tuấn – Giám đốc chuyên môn nhà thuốc nam gia truyền Đỗ Minh Đường, nguyên PGĐ chuyên môn Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng thuốc dân tộc cho biết: “Hiện nay việc điều trị thoái hóa xương khớp gặp nhiều khó khăn, vẫn chưa tìm ra phương pháp chữa khỏi 100%. Để ngăn chặn tiến triển của bệnh và các biến chứng, bệnh nhân cần phát hiện sớm các triệu chứng và chủ động tìm cách khắc phục theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tại cơ sở uy tín.”

Vì vậy, việc điều trị chỉ mang tính chất giảm đau, phục hồi vận động của khớp và phòng ngừa những biến chứng do thoái hóa. 

Bệnh thoái hóa xương khớp có chữa được không?

Thoái hóa xương khớp nên uống thuốc gì điều trị?

Thoái hóa xương khớp có thể uống thuốc Tây y hoặc Đông y để điều trị. Tùy vào mức độ bệnh tình cũng như giai đoạn phát triển của bệnh, bác sĩ sẽ kê đơn phù hợp.

Thuốc Tây y điều trị thoái hóa xương khớp

Loại thuốc sử dụng Công dụng
ParacetamolGiảm những cơn đau thông thường, áp dụng khi bệnh ở giai đoạn khởi phát.

 

Thuốc kháng viêm non-steroid: Diclofenac, nhóm meloxicam, nhóm coxib…Chống viêm, giảm sưng đau
Mydocalm, Myonal,…Giảm co cứng cơ, giúp vận động diễn ra trơn tru

 

Gabapentin, Pregabalin, vitamin B…Dùng trong trường hợp thoái hóa gây chèn ép các rễ thần kinh

 

Tiêm Hyaluronic acid (HA)Bổ sung dịch khớp
  • Ưu điểm của thuốc Tây y: Cho hiệu quả giảm đau nhanh, ngăn chặn bệnh bùng phát.
  • Nhược điểm: Người bệnh có thể sẽ gặp 1 số tác dụng phụ như: chóng mặt, buồn nôn, đau dạ dày (nếu uống thuốc lúc đói) hoặc sử dụng thuốc trong thời gian dài. Hơn nữa, bệnh có nguy cơ tái phát cao sau khi ngưng dùng thuốc. 
Thuốc Tây y điều trị thoái hóa khớp

Thuốc Đông y điều trị thoái hóa khớp

Điều trị thoái hóa khớp theo Đông y chủ yếu tập trung vào nguyên tắc: Trừ tà – phục hồi sụn khớp – tăng cường chức năng tạng phủ – cải thiện sức đề kháng.

1 số bài thuốc Đông y điều trị thoái hóa khớp:

– Bài thuốc 1: Đu đủ xanh và Mễ nhân, mỗi thứ 30g, rửa sạch, đun với một bát nước cho đến khi thấy Mễ nhân chín mềm thì thêm ít đường phèn. Dùng để ăn hàng ngày giúp giảm đau rõ rệt.

– Bài thuốc 2: Rễ cây trinh nữ (có tác dụng kháng viêm, an thần, giảm đau hiệu quả). Lấy rễ rửa sạch, thái mỏng, tẩm rượu đem sao thơm. Sau đó, dùng 20 – 30g rễ trinh nữ đã sao sắc với 500ml nước, đến khi chỉ còn 100ml thì bắc ra, chia làm 2 để uống trong ngày.

– Bài thuốc 3: Rễ đinh lăng (bổ khí huyết và lưu thông máu, giảm đau nhức). Lấy 30g rễ cây đinh lăng đã sao vàng, sắc với 2 lít nước cho đến khi còn 1 lít thì tắt bếp, uống thay nước trong ngày. 

– Bài thuốc 4: Lá lốt (15 – 30g lá lốt tươi, nếu lá lốt khô thì  5 – 10g). Sắc lá lốt cùng với 2 bát nước cho đến khi cô cạn lại chỉ còn 1 bát thì hãy chắt ra lấy nước để uống. Uống thuốc sau mỗi bữa ăn tối.

  • Ưu điểm của các bài thuốc Đông y: An toàn, không tác dụng phụ, có tác dụng lâu dài, làm chậm quá trình tiến triển của bệnh thoái hóa khớp.
  • Nhược điểm: Hiệu quả từ từ nên cần kiên trì thực hiện trong thời gian dài, không ngắt quãng giữa chừng.
Thuốc Đông y điều trị thoái hóa khớp

Cách chăm sóc bệnh nhân bị thoái hóa khớp

Bệnh nhân bị thoái hóa khớp cần được chăm sóc kỹ càng, từ chế độ ăn uống đến việc sinh hoạt, tập luyện hàng ngày… để hỗ trợ điều trị bệnh, giảm các triệu chứng sưng đau.

Thoái hóa xương khớp nên ăn gì?

Để phục hồi sụn khớp, cải thiện thoái hóa, người bệnh thoái hóa khớp nên bổ sung đa dạng các dưỡng chất. 

Nên ăn:

  • Rau xanh, củ quả, giàu vitamin C, K
  • Thực phẩm giàu glucosamine và chondroitin: các loại xương hầm, sụn bò, sườn…
  • Thực phẩm giàu canxi: Trứng, sữa, đậu nành..
  • Bổ sung Omega 3: Các loại cá biển, hạt lanh, ngũ cốc…

Kiêng ăn:

  • Đồ chế biến sẵn, chiên, xào nhiều dầu mỡ, chất béo..
  • Nội tạng động vật.
  • Đồ ăn quá ngọt hoặc quá mặn
  • Tránh xa rượu, bia, thuốc lá, chất kích thích…
  • Thực phẩm giàu axit oxalic củ cải, mận, bột mì, măng…

Xem thêm: Chế độ ăn TỐT nhất dành cho người bệnh thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp nên kiêng gì
Bị thoái hóa khớp nên kiêng ăn đồ chế biến sẵn, chiên rán nhiều dầu mỡ

Người bị thoái hóa khớp có nên tập thể dục không?

Nhiều người cho rằng bị thoái hóa khớp thì không nên tập thể dục vì nó sẽ khiến tình trạng đau nhức trở nên nghiêm trọng hơn, bệnh nặng hơn. Tuy nhiên, điều này không đúng hoàn toàn. 

Ngược lại, nếu lười vận động, không tập thể dục mà chỉ nằm, ngồi nhiều 1 chỗ sẽ cản trở quá trình lưu thông máu, càng khiến các cơ bị cứng, kém linh hoạt. 

Tốt nhất, người bệnh thoái hóa khớp nên có chế độ tập thể dục hợp lý: đi bộ, vận động nhẹ nhàng, tập yoga, thậm chí đạp xe… với cường độ phù hợp, thực hiện đúng cách sẽ góp phần cải thiện bệnh, làm chậm quá trình thoái hóa.

Cách phòng ngừa bệnh thoái hóa khớp

Bệnh thoái hóa khớp chủ yếu do quá trình lão hóa của cơ thể nên không thể ngăn chặn. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có thể phòng ngừa thoái hóa khớp bằng các cách sau:

– Thực hiện chế độ ăn uống khoa học, bổ sung đầy đủ dưỡng chất, chú ý những gì nên ăn, không nên ăn (như đã nói ở trên).

– Tránh làm việc quá sức, khiêng vác nặng, ảnh hưởng xấu đến xương khớp.

– Có chế độ tập thể dục hợp lý, cường độ phù hợp, dành ra 15 – 20 phút mỗi ngày để đi bộ, tập yoga, thực hiện các động tác đơn giản, nhẹ nhàng.

– Hạn chế các chấn thương bằng cách: không chơi các môn thể thao mạo hiểm hay tập các bài tập thể hình khó, đi lại cẩn thận, tránh tai nạn…

– Không ngồi làm việc hoặc giữ nguyên 1 tư thế quá lâu. Nhất là nhân viên văn phòng, nên thường xuyên đứng lên đi lại, vận động nhẹ nhàng, tránh nhức mỏi khớp.

– Duy trì cân nặng hợp lý, những người béo phì nên giảm cân vì trọng lượng cơ thể quá nặng sẽ gây sức ép lớn đến hệ xương khớp, gây giãn dây chằng, khiến quá trình thoái hóa xảy ra nhanh hơn. 

Trên đây là những kiến thức tổng quát liên quan đến bệnh thoái hóa xương khớp. Hy vọng bài viết đã cung cấp thêm nhiều thông tin bổ ích cho độc giả. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng, mức độ nguy hiểm sẽ giúp ích cho quá trình điều trị cũng như cách phòng ngừa bệnh hiệu quả. 

Nguồn: Zbone.com.vn

Tham khảo: https://vi.wikipedia.org/wiki/Tho%C3%A1i_h%C3%B3a_kh%E1%BB%9Bp

Bạn cũng có thể thích

Để lại một trả lời

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố.